- info@apex.edu.vn
- 0903 25 55 25
Trong tư vấn khởi nghiệp vốn ít,
tôi gặp một nghịch lý rất quen:
Founder càng bán được nhiều
thì tiền mặt càng cạn nhanh.
Họ không hiểu vì sao.
Marketing không tệ.
Sản phẩm có người mua.
Nhưng doanh nghiệp vẫn… chết dần.
Vấn đề nằm ở một thứ mà rất nhiều startup vốn ít bỏ qua hoặc hiểu sai:
Unit Economics.
Trong quá trình tư vấn cho các startup giai đoạn đầu, tôi nhận thấy một hiện tượng lặp đi lặp lại:
Doanh nghiệp không chết ngay.
Họ vẫn có khách.
Vẫn có đơn.
Vẫn có người khen sản phẩm tốt.
Nhưng sau 6–12 tháng, dòng tiền bắt đầu căng.
Founder làm việc nhiều hơn.
Áp lực tăng lên.
Và cuối cùng là câu nói quen thuộc:
“Em không hiểu vì sao bán được mà vẫn thiếu tiền.”
Điều đáng nói là:
Phần lớn các startup này không hề làm sai quá nhiều thứ.
Họ chỉ sai một chỗ duy nhất:
👉 Không hiểu Economics cho startup vốn ít.
Về mặt logic, chúng ta được dạy rằng:
Có đơn hàng là tín hiệu tốt
Doanh thu tăng là dấu hiệu tăng trưởng
Startup cần “chạy nhanh” ở giai đoạn đầu
Nhưng trong thực tế tư vấn, tôi thấy một mâu thuẫn rất nguy hiểm:
👉 Doanh thu tăng nhưng tiền mặt giảm
👉 Bán nhiều nhưng founder kiệt sức
👉 Scale nhanh nhưng doanh nghiệp yếu đi
Lý do không nằm ở thị trường.
Cũng không nằm ở đội ngũ.
Nó nằm ở câu hỏi mà hầu hết founder không bao giờ trả lời:
“Một đơn hàng của mình lời hay lỗ?”
Một trong những tư duy nguy hiểm nhất với startup vốn ít là:
“Giai đoạn đầu chưa cần lợi nhuận.”
Tư duy này không sai,
nhưng sai đối tượng áp dụng.
Nó phù hợp với:
Startup gọi vốn lớn
Có runway dài
Có chiến lược đốt tiền rõ ràng
Nhưng với startup vốn ít, không có back-up tài chính, thì:
👉 “Chưa cần lợi nhuận” đồng nghĩa với
👉 “Chưa biết mình đang chết ở đâu”
Rất nhiều founder đang:
Lấy tiền cá nhân bù lỗ
Chạy marketing theo cảm giác
Tăng trưởng bằng… niềm tin
Đó không phải chiến lược.
Đó là hy vọng được tổ chức hóa.
Khi tư vấn, tôi luôn yêu cầu founder dừng lại và làm một việc rất đơn giản:
👉 Tính Unit Economics
Unit Economics không phải thuật ngữ cao siêu.
Nó chỉ trả lời một câu hỏi duy nhất:
“Một đơn hàng có tự nuôi được chính nó không?”
Công thức cơ bản:
Lợi nhuận 1 đơn = Doanh thu – Chi phí trực tiếp – Chi phí marketing – Chi phí vận hành phân bổ
Nếu con số này:
Âm → mỗi đơn là một vết thương
Bằng 0 → bạn đang đứng yên
Dương → bạn mới có quyền nói chuyện scale
Khi founder nhìn thấy con số này, rất nhiều người… im lặng.
Không phải vì khó.
Mà vì chưa từng nhìn thẳng vào nó.
Tôi không khuyên startup vốn ít phải tối ưu đến mức hoàn hảo.
Nhưng tôi khuyên 3 điều bắt reminding, với điều kiện là làm đủ.
Nếu bạn không biết:
Bán bao nhiêu thì hòa vốn
Bán bao nhiêu thì bắt đầu sống
👉 Bạn không có quyền nói chuyện tăng trưởng.
Scale chỉ nên xảy ra khi:
Đơn hàng không hút máu doanh nghiệp
Marketing không phải lấy tiền túi bù vào
Founder vốn ít không được phép “đoán”.
Vì mỗi quyết định sai
đều trả giá bằng tiền thật – thời gian thật – sức khỏe thật.
Đó là lý do tôi xây dựng Startup Low-Capital Business Toolkit, giúp founder:
Tính Unit Economics từng mô hình
Xác định điểm hòa vốn
Biết khi nào nên dừng, khi nào nên đẩy
👉 [Link tải Toolkit]
Nếu bạn đang:
Bán được nhưng không dư tiền
Làm nhiều nhưng không nhẹ đầu
Muốn sống sót trước khi nghĩ đến làm lớn
👉 Economics là thứ bạn cần nhìn lại đầu tiên.
1. Startup vốn ít có cần làm Unit Economics sớm không?
Có. Càng sớm càng tốt. Trễ nhất là khi bạn bắt đầu chi tiền cho marketing.
2. Unit Economics âm có nên tiếp tục bán không?
Chỉ nên bán để test, không nên scale. Mục tiêu là sửa mô hình, không phải tăng đơn.
3. Bao lâu nên rà soát lại Economics?
Ít nhất mỗi quý, hoặc ngay khi thay đổi giá, kênh bán, hoặc chi phí marketing.
Liệt kê toàn bộ chi phí cho 1 đơn hàng
Tính lợi nhuận ròng trên mỗi đơn
So sánh với chi phí vận hành & thu nhập cá nhân mong muốn
Nếu con số không nuôi nổi bạn
👉 doanh nghiệp cũng không nuôi nổi chính nó.
Tôi tạo Startup Low-Capital Business Toolkit vì:
founder không thiếu động lực
founder thiếu công cụ đúng
Toolkit giúp bạn:
tự tính economics
kiểm tra pricing
ra quyết định bằng số
📥 TẢI MIỄN PHÍ TOOLKIT:
👉 Startup Low Capital Business Toolkit – Bản đánh giá & thiết kế mô hình khởi nghiệp vốn ít (Apexcorp’s copyright)
📌 Hãy đặt lịch tư vấn 1:1 với chuyên gia
📅 Đặt lịch tư vấn chiến lược 1:1
Startup vốn ít không cần thêm động lực.
Thứ họ cần là kỷ luật chiến lược.
Nếu bạn tuân thủ đủ 3 nguyên tắc:
Sống sót trước tăng trưởng
Kiểm soát Unit Economics
Founder làm đúng vai trò chiến lược
👉 Bạn đã đi xa hơn phần lớn startup ngoài kia.
Phân tích: Thạc Sỹ Nguyễn Phong Phú – Chuyên gia tư vấn chiến lược & vận hành doanh nghiệp
🔗 Khởi Nghiệp Vốn Ít – Chiến Lược Sống Còn Dành Cho Founder
(5 trụ cột sống còn cho founder khởi nghiệp vốn ít)
APEXCORP – TƯ VẤN CHIẾN LƯỢC KINH DOANH & QUẢN TRỊ
Leave a comment